2025

Géza Sógor werd in 1968 geboren in Arad. Hij volgde zijn theologische studies aan het Protestants Theologisch Instituut in Cluj-Napoca (Kolozsvár) tussen 1988 en 1993. In 1991 studeerde hij aan de Duitstalige Evangelisch-Lutherse faculteit in Sibiu (Nagyszeben). Tussen 1992 en 1993 nam hij in Cluj-Napoca deel aan een bacheloropleiding sociologie, georganiseerd door de Central European University. Daarnaast breidde hij zijn theologische kennis uit in Nederland.

In 1995, op uitnodiging van professor Willem Balke, en opnieuw in 2015 als beursstudent van de Fundament Stichting, behaalde hij in Kampen een mastergraad in de systematische theologie met een specialisatie in de politieke theologie. In december 2024 behaalde hij de doctorstitel in de systematische theologie aan de Gereformeerde Theologische Universiteit van Debrecen, onder begeleiding van promotor Sándor Fazakas.

Na zijn dienst in de Moldavische diaspora-missie werd hij in 1994 tot predikant bevestigd. Hij diende in Gerendkeresztúr–Aranyoshadrév (1995–1998), was hoofdbibliothecaris van het Protestants Theologisch Instituut in Cluj-Napoca (1998–2001), plaatsvervangend predikant in de Gereformeerde Gemeente van Cluj-Napoca–Bovenstad (2001–2009), en dient sinds 2010 in de Gereformeerde Gemeente Kányád–Jásfalva in de regio Udvarhely.

Van 2010 tot 2018 was hij voorzitter van de Nationale Vereniging van Gereformeerde Predikantenconferenties in Roemenië. Sinds 2010 is hij lid van het dagelijks bestuur van de Conferentie van Europese Predikantenverenigingen. Samen met zijn echtgenote, Erzsébet Gyöngyi Vincze, godsdienstlerares, voeden zij vijf kinderen op.


Sinds 1920 leeft de Gereformeerde Kerk in Transsylvanië als een taalkundige en confessionele minderheid. In het Transsylvaanse publieke discours heeft de interpretatie van deze minderheidspositie tot op heden overwegend een sombere toon. Deze vaststelling geldt ook voor het kerkelijke discours en voor de communicatie van het kerkbestuur. In dit boek onderzoek ik, met behulp van de politieke theologie, dit interpretatiemodel dat sinds 1920 van kracht is. Ik beschouw de politieke theologie bijzonder geschikt voor dit onderzoek, omdat deze theologische subdiscipline zich in de afgelopen halve eeuw vooral heeft ontwikkeld gelijktijdig met de versnelde secularisatie in West-Europa en Noord-Amerika. Deze secularisatie is in Transsylvanië in de afgelopen decennia eveneens versneld.

Wanneer wij de bijbelse modellen van de gemeente onderzoeken en nagaan hoe zij in een minderheidssituatie leefde, zullen wij ons kritisch verhouden tot het christendom-paradigma (Christendom als cultuur- en maatschappijvormend principe). Zo worden wij vrij om terug te keren naar de wortels van de christelijke gemeente. Een dergelijke perspectiefwisseling is noodzakelijk voor een evangelische interpretatie van het kerk-zijn als minderheid.

2025

STEFAN PAAS (geb. 1969) is hoogleraar missiologie en interculturele theologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, evenals hoogleraar missiologie aan de Theologische Universiteit Utrecht. Daarnaast is hij gastprofessor aan de University of Pretoria. Naast zijn academische werkzaamheden is hij actief betrokken bij gemeenteplanting, missionaire projecten, het bestuur van missionaire instellingen en kerkelijke missionaire advisering.
Zijn onderzoek richt zich voornamelijk op vraagstukken rond gemeenteplanting en missie, alsook op de relatie tussen de Europese cultuur en het christendom. Daarbij onderzoekt hij ook de mogelijkheden van missionaire identiteit en gemeenschapsvorming in de postchristelijke samenleving. In zijn theologische en missiologische denken nemen de vragen naar de mogelijkheid van missie, missionaire identiteit en gemeenschapsvorming in het diep geseculariseerde, postchristelijke Westen een centrale plaats in.
In zijn boek Vreemdelingen en priesters zoekt hij naar een missionair model dat kleine christelijke gemeenschappen in een seculiere context weet aan te spreken. Na een kritische analyse van traditionele missionaire modellen ontwikkelt hij, op basis van het bijbelse motief van de ballingschap en de Eerste brief van Petrus, het model van de „priesterlijke kerk”, dat hij beschouwt als een realistische, bijbels gefundeerde en oecumenisch gevoelige benadering. Dit model bevat talrijke aanknopingspunten voor praktische actie, benadrukt de waarde van kleine gemeenschappen en onderstreept het belang van gemeenteplanting, evangelisatie en dienstbaarheid. Volgens de auteur worden deze elementen bijeengehouden door de verheerlijking van God (de doxologie).
Dit boek kan een aanzienlijke invloed uitoefenen op het missiologische denken binnen de Gereformeerde Kerk in Roemenië en op het leven van de gemeenten, vooral doordat het het belang benadrukt van de verbinding tussen persoonlijk geloof en gemeenschap.

2025

„De volgende ochtend bevond ik mij bij een stapel commentaren op de Brief van de apostel Paulus aan de Romeinen, om een – althans voor mij – nieuwe vraagstelling na te gaan: wat staat daar eigenlijk precies? Uit de aantekeningen die ik toen maakte, ontstond het bekende, omstreden boek… Het boek heb ik aanvankelijk werkelijk voor mijn eigen persoonlijke opbouw geschreven, en voor die van mijn vriend Eduard Thurneysen en andere medebezorgden. Van alle verdere kringen die mijn boek later zou aantrekken, had ik in 1918 nog geen enkel vermoeden, toen het met hulp van een bevriende grootindustrieel bij een uitgever in Bern verscheen en samen met de met Thurneysen gezamenlijk uitgegeven prekenbundel werd voorbereid.”
(Karl Barth, 1927)

„[Barth, net als Marcion,] rolt met dezelfde contingente soevereiniteit, met dezelfde en vooral ook dualistische vijandigheid tegenover wereld, cultuur en afkomst, en met dezelfde eenzijdigheid telkens weer een favoriete gedachte voor ons uit.”
(Adolf Jülicher, 1920)

„In de theologie… werd de eerste revolutionaire stap gezet door de uitleg die Karl Barth gaf van de Brief aan de Romeinen – dit was een ‘kritiek’ op de liberale theologie, die zich niet zozeer richtte tegen de kritisch-historische wetenschap als zodanig, maar veeleer tegen die theologische zelfgenoegzaamheid die de resultaten van de geschiedwetenschap beschouwt als het begrijpen van de Heilige Schrift. In die zin is het werk van Karl Barth, hoezeer het zich ook onthoudt van methodologische reflectie, een soort hermeneutisch manifest.”
„Het boek van Karl Barth is de bewust beoefende vernietiging van het culturele decor dat ons doet vergeten dat de rechtvaardiging ooit onze eigen behoefte was.”
(Martin Walser, 2012)

2024

De lezer krijgt met deze publicatie een heel goed leerboek in handen. Het laat ons op zo’n manier kennismaken met het denken van Karl Barth dat we de intellectuele stromingen kunnen traceren die de achtergrond vormden voor ruim vijftig jaar creatieve activiteit van Barth. Vanuit deze achtergrond komen zowel Barths persoonlijkheid als zijn theologische ontwikkeling duidelijk naar voren, vanaf de eerste versie van de uitleg van de Römerbrief tot het laatste deel van de twaalfdelige dogmatiek. Alleen Eberhard Busch, die in de laatste jaren de persoonlijke assistent van Barth was, kon het op deze manier kunnen schrijven. Het is ingebed in de biografie en biedt een korte, samenvattende beschrijving van Barths belangrijkste werken en lezingen, gevolgd door de regelmatig gepubliceerde dogmatiekbundels. Hiermee brengt hij de gedachten van Barth tot leven, en moedigt hij ons ook aan om op basis hiervan Barths oevre zelf te lezen.

2023

De Covid-pandemie dwong ons om digitaal te vieren, pastorale zorg te bieden en ons bij te scholen. Livestreams en online platforms, chatrooms en tools voor sociale media hielpen leden van de kerkgemeenschap om verbonden te blijven. Er werd geëxperimenteerd en geëvalueerd achteraf. Wat betekent digitalisering voor onze communicatiemiddelen? En: Is digitale communicatie in alle opzichten geschikt voor religieuze communicatie? Spreekt de Heilige Geest ook via nieuwe media? En wat betekent dit voor de rol van een predikant die in een kerk dient die zich vaak in diaspora-situaties bevindt? Dit zijn de vragen die aan de orde kwamen tijdens de conferentie van 2022 in Nieuw-Amsterdam. De samen doorbrachte tijd in de kerken van Nieuw-Amsterdam en op de camping “Buitenland” gaf ons de ervaring van een echte leergemeenschap. Met 40 predikanten onderzochten we gedurende twee dagen de kwesties van het online kerkelijk leven in drie velden: pastorale zorg, eredienst en ecclesiologie.

2022

De theoloog van deze tijd jaagt geen luchtspiegeling na of verbeeldt zich niet dat hij het oneindige mysterie van God kan inkapselen tussen de kaften van een dik werk – toch schrijft hij een boek, soms met de claim van een gezaghebbende christelijke leer. Zijn schok voor zijn onderwerp legt hem niet het zwijgen op, maar dit is precies wat hem tot een constante zoektocht aanzet: tot gedisciplineerde, regelmatige, precieze werkmethode, en bijgevolg tot precies en helder spreken. En tot het biddend schrijven van leerboeken, want de oude stelling is vandaag de dag nog steeds geldig: lex orandi – lex credendi, d.w.z. de orde van het geloof wordt bepaald door de orde van het gebed. Deze scheppende dynamiek geldt zeker ook voor de auteurs van deze prestigieuze bundel, twee vooraanstaande hoogleraren aan de Vrije Universiteit in Amsterdam die, hoewel ze in het hele werk streven naar de meest logische gedachte, niet achterblijven met verbazing en verwondering over het wezen en werk van de Drie-enige God. (dr. Béla Visky S., professor aan het Protestants Theologisch Instituut van Cluj/Kolozsvár)

2022

Facing Decline Finding Hope is ontstaan uit de ervaring dat de huidige manier waarop christelijke kerken opereren theologisch of financieel niet meer lang houdbaar zal zijn. Er is een realistische kans dat 80% van de kerken binnen twintig jaar voor het dilemma van overleven of verandering komen te staan. Dit is beangstigend vanuit een pessimistisch oogpunt, maar het kan ook een reden voor hoop zijn. Voor kerkleiders, bestuursorganen en predikanten van verschillende denominaties, maar ook voor kerkleden die zich zorgen maken over de toekomst van onze kerk, is dit leesvoer dat aanzet tot nadenken, moedig is en nieuwe vragen oproept.

2021 (2de, herziene uitgave)

Zijn er überhaupt christelijke oplossingen voor wereldse problemen? Bonhoeffer, een sleutelfiguur in het twintigste-eeuwse morele denken, mijmerde hierover in een essay uit 1941. De kwestie weegt vandaag de dag nog zwaarder op het christendom dan driekwart eeuw geleden. Dit fragmentarische werk is een onmisbare gids voor allen die weigeren de onuitblusbare behoefte van de mens te onderdrukken om schepsel en Schepper, de geschiedenis en de Heer van de geschiedenis, het lichaam en het vleesgeworden Woord samen te zien.

2020

Deel 2 van de serie bijbelse verhalen door de bekende Amsterdamse dominee Nico ter Linden.

Het bevat de woorden en gelijkenissen van en over Jezus van Nazareth zoals die ongeveer veertig tot vijftig jaar na zijn dood zijn opgeschreven door Marcus en Mattheüs.

2019

Beroep in de schaduw van het ambt

De positie van de prediking binnen de ontwikkeling van het beroepsbeeld van predikanten in de Hongaarse gereformeerde kerk in Transsylvanië.

Veranderingen in zelfbeeld en zelfbewustzijn van predikanten in de periode 1990-2014

2018

Werkers van het laatste uur.

De inwijding van nieuwkomers in het Christelijk geloof en in de Christelijke gemeente

2018

Psalmen van koningen; koning van psalmen.

Een studie over de theologie van psalm 72 in de context van het boek Psalmen.

2017

Origineel:
Der Pfarrer ist anders. Aspekte einer zeitgenössischen Pastoraltheologie, München 1982.

2017

Balans, gesprekken over de bijbel door twee vooraanstaande theologen

2016

Tien geboden – een bemoedigende benadering

2015

Exodus en Exil; deel 2 uit de serie Kleine Bijbelse theologie van het oude testament

2015

Koning en Tempel; deel 1 uit de serie Kleine Bijbelse Theologie van het Oude Testament

2015

Ethiek – in het denken van Dietrich Bonhoeffer