15 jaren Stichting EXIT – Lustrum te Utrecht, 7 oktober 2023

Stichting EXIT heeft haar 15-jarig bestaan met een reeks lezingen en een cultureel programma gevierd dat aansluit bij haar activiteiten.  Naast de inleiding van bestuurslid Tina Geels, bieden we hier links naar de tekst van twee lezingen aan die tijdens de bijeenkomst in de Johanneskerk werden gepresenteerd. Een beeldverslag is hier te vinden.

Tijdens het lustrum heeft het Hongaarse Kwartet een muzikale bijdrage geleverd, waarvan hier een proefje mag worden beluisterd.

– – – – – –

Wat zijn de doelstellingen van Stichting EXIT?

Stichting EXIT stelt zich ten doel publicaties op het gebied van de praktische theologie te laten vertalen in het Hongaars en deze te laten uitgeven in het Hongaarse taalgebied, ten behoeve van Hongaarstalige Protestantse kerken, in het bijzonder de Reformatus Kerk, de Unitarische Kerk en de Evangelisch Lutherse Kerken in Roemenië. De stichting werft fondsen ten behoeve van het verzorgen van deze vertalingen.
Stichting Exit is niet opgericht om theologisch gedachtengoed van een of andere Nederlandse richting of kerkelijke denominatie naar Oost-Europa te exporteren. Het gaat om hedendaagse theologische werken waar Oost-Europese theologen zelf om vragen.

De inspiratie voor de oprichting in het jaar 2008 kwam van Tina Geels, Greteke de Vries en Ries Nieuwkoop. Ds. Nieuwkoop, medeoprichter en bestuurslid van stichting, vertelt dat de stichting Exit (of ”Exit Translations”) ontstond uit persoonlijke contacten tussen Nederlandse predikanten en Oost-Europese collega’s uit de Hongaarse Hervormde Kerk, de Hongaars-Lutherse Kerk en de Unitarische Kerken in Roemenië. De stichting publiceerde inmiddels bijna 40 theologische werken. Daaronder bevinden zich ook enkele werken van Hongaarse theologen, merendeels vertalingen uit het Nederlands, Engels of Duits, op het gebied van Bijbelse theologie, homiletiek, dogmatiek en ethiek

Het Nederlandse bestuur bestaat uit vertegenwoordigers van de PKN en de Remonstrantse kerk. Ook is er een comité van aanbeveling van Nederlandse en Hongaarse theologen.
Daarnaast is er een Adviesraad die ons adviseert bij de keuze van de te vertalen boeken. Er wordt vervolgens een tijdspad vastgesteld en een vertaler gezocht. Hij/zij ontvangt voor het vertaalwerk een vergoeding van het bestuur. Is de vertaling en correctie binnen de geraamde tijd gereed dan zorgt de uitgever EXIT dat het boek in de serie EXIT op de markt komt. De meeste publicaties gaan gepaard met een conferentie en officiële presentatie van het betreffende boek op het Protestants Theologisch Instituut in Cluj/ Kolozsvár.

Uitgeverij en boekwinkel in Cluj

Ten tijde van oprichting hielp de Stichting EXIT ook bij de oprichting van de gelijknamige uitgeverij in Cluj. De uitgever EXIT verzorgde vanaf het begin het drukwerk en de uitgaven van onze boeken die we in samenspraak met de Adviesraad selecteerden. De boeken worden daar vertaald en gecorrigeerd. Meestal vanuit het Nederlands maar ook vanuit het Engels en Duits.
In april 2018 vierde EXIT haar 10-jarig bestaan tijdens de feestelijke opening van de nieuwe winkel van uitgeverij EXIT in de hoofdstraat van Cluj. Via een distributiesysteem komen de boeken in belangrijke boekhandels te liggen in Roemenië en Hongarije.

EXIT blijft inspireren

Ondanks de snelle ontwikkelingen ook in een land als Roemenië blijft EXIT inspireren. Het is verrassend te merken hoe enthousiast de studenten, docenten en predikanten zijn als er weer een belangrijk theologisch werk binnen hun bereik komt.
Een Hongaarse predikant zei: “de boeken van EXIT zijn verrijkend voor ons en breken grenzen open. Het zijn boeken die we eindelijk kunnen kopen omdat ze voor ons betaalbaar zijn!”
Zo lang EXIT daar kan bijdrage aan theologische ontwikkeling en verdieping blijft zij haar werk doen.
Hiervoor is financiële steun nodig. Naast een jaarlijkse bijdrage van diverse fondsen is EXIT afhankelijk van persoonlijke donaties.


Voor de samenstelling van deze introductie hebben we dankbaar gebruik gemaakt van de volgende artikelen:

  • Stichting EXIT- Vertalen met een missie. Verschenen in mei 2019 in Predikant en Samenleving
  • Stichting Exit vertaalt theologie voor Oost-Europa. Verschenen op 3 juli 2018 in het Reformatorisch Dagblad
  • Presentatie EXIT aan Hongaarse predikanten. Verschenen in juni 2014 in AdRem/ Remonstranten